De meeste vragen in een sollicitatiegesprek kun je goed voorbereiden. Maar dan komt er ineens een vraag waar je van schrikt: "Waarom zouden we jou moeten aannemen?" of "Waarom heb je maar een half jaar bij je vorige werkgever gewerkt?" Zulke vragen zijn niet bedoeld om je erin te laten lopen. De werkgever wil zien hoe je reageert en of je eerlijk bent. Hieronder lees je hoe je ze rustig en sterk beantwoordt, met voorbeelden.
Zo pak je elke lastige vraag aan
De gewone vragen, zoals je sterke en zwakke punten of je salarisverwachting, lees je in veelgestelde vragen bij een sollicitatiegesprek. Voor de vragen hieronder werkt bijna altijd dezelfde aanpak:
- Neem even de tijd. Een paar seconden stilte is normaal.
- Wees eerlijk, maar kort. Je hoeft niet alles te vertellen, wel de waarheid.
- Verdedig je niet. Een vraag is geen aanval, ook al voelt het zo.
- Eindig vooruit. Sluit af met wat je hebt geleerd of wat je deze werkgever te bieden hebt.
"Waarom zouden we jou moeten aannemen?"
Deze vraag voelt als opscheppen, maar het is een kans om in een paar zinnen samen te vatten waarom je past. Kies twee of drie eisen uit de vacature en koppel ze aan iets wat je echt hebt gedaan.
Zwak"Ik ben gemotiveerd, leergierig en een echte teamspeler. Ik denk dat ik goed in het team pas."
Sterk"U zoekt iemand die zelfstandig de planning kan doen en goed met klanten omgaat. In mijn huidige baan maak ik elke week het rooster voor twaalf collega's en ben ik het eerste aanspreekpunt bij klachten. Dat werk wil ik hier graag verder doen."
Vragen over je vertrek of ontslag
"Waarom heb je zo kort bij je vorige werkgever gewerkt?" of "Waarom ben je daar weggegaan?" Leg niet uit wat er allemaal fout ging. Houd het feitelijk en kijk vooruit.
Bijvoorbeeld: "De functie bleek vooral administratief, terwijl ik juist met mensen wil werken. Daarom heb ik na zes maanden de knoop doorgehakt. Bij deze baan zit het klantcontact in de kern van het werk." Ben je ontslagen of was er een reorganisatie, zeg dat dan ook gewoon. Een reorganisatie zegt niets over hoe goed je werkte. Heb je daarna een tijd niet gewerkt, lees dan hoe je dat uitlegt in een gat in je CV.
"Je hebt eigenlijk te weinig ervaring"
Dit is vaak geen afwijzing maar een uitnodiging om te laten zien wat je wel kunt. Erken het punt kort en noem dan wat je meeneemt: een stage, een bijbaan, een vergelijkbare taak of hoe snel je iets nieuws leert. "Dat klopt, als baan heb ik dit nog niet gedaan. Tijdens mijn stage heb ik wel drie maanden zelfstandig de voorraad beheerd, en dat is een groot deel van deze functie."
Hoor je juist dat je te veel ervaring hebt, vertel dan waarom je deze baan bewust kiest. Wil je minder leidinggeven, dichter bij huis werken of terug naar het vak? Zeg het. Zo haal je de zorg weg dat je snel weer vertrekt.
Vragen over je oude baas en collega's
"Hoe was je relatie met je vorige leidinggevende?" of "Vertel over een keer dat je het niet eens was met je baas." Spreek nooit negatief over een oude werkgever. De interviewer denkt dan: zo praat deze persoon straks ook over ons.
Vertel liever hoe je met een verschil van mening omging. Gebruik daarvoor een kort verhaal volgens de STAR-methode: wat speelde er, wat deed jij en hoe liep het af?
"Solliciteer je ook ergens anders?"
Daar mag je eerlijk ja op zeggen, zonder namen te noemen. Zeg er wel bij waarom deze baan voor jou bovenaan staat: "Ja, ik heb nog een paar gesprekken lopen. Deze functie spreekt me het meest aan, omdat ik hier echt met de klanten aan de slag ga."
Vragen die eigenlijk niet horen
Soms krijg je een vraag over je privéleven, bijvoorbeeld of je kinderen wilt, of je zwanger bent of wat je geloof is. Zulke zaken mogen geen rol spelen bij de keuze voor een kandidaat, en je hoeft zo'n vraag niet te beantwoorden. Je kunt vriendelijk terugvragen wat de werkgever precies wil weten: "Bedoelt u of ik ook op wisselende tijden kan werken? Dat kan prima." Zo blijf je beleefd en geef je toch een antwoord dat over het werk gaat.
Checklist voor je gesprek
- Je hebt een kort antwoord klaar op "Waarom jij?", gekoppeld aan de vacature.
- Je kunt elk vertrek uit een vorige baan in twee of drie zinnen uitleggen.
- Je hebt een STAR-verhaal over een meningsverschil of een fout.
- Je weet wat je zegt als je te weinig of te veel ervaring lijkt te hebben.
- Je hebt alle antwoorden een keer hardop geoefend.
Veelgestelde vragen
Mag ik zeggen dat ik even moet nadenken?
Ja. Een zin als "Goede vraag, daar denk ik even over na" geeft je een paar seconden en laat zien dat je serieus antwoordt. Dat komt beter over dan meteen iets zeggen waar je later spijt van hebt.
Wat als ik een vraag echt niet kan beantwoorden?
Zeg dat eerlijk en laat zien hoe je het zou aanpakken. Bijvoorbeeld: "Met dat systeem heb ik nog niet gewerkt. Ik leer zoiets meestal snel door het uit te proberen en een collega om tips te vragen." Een eerlijk antwoord is sterker dan een gok.
Moet ik vertellen dat ik ben ontslagen?
Lieg er niet over, want het kan later alsnog uitkomen. Je hoeft er ook geen lang verhaal van te maken. Noem kort wat er gebeurde, wat je ervan leerde en waarom je nu goed bij deze baan past.
Hoe lang mag een antwoord op een lastige vraag zijn?
Meestal is een halve minuut tot twee minuten genoeg. Hoe langer je praat, hoe groter de kans dat je jezelf verdedigt of te veel vertelt.
Oefen met vragen bij jouw vacature
Welke lastige vragen je krijgt, hangt af van je CV en de functie. Bij sollicitatiegesprek voorbereiden upload je je CV en plak je de vacature. Je krijgt 15 vragen die bij jou passen, met voorbeeldantwoorden uit je eigen ervaring. De eerste 3 zie je gratis, alles krijg je voor eenmalig €9,95. Wil je eerst je CV sterker maken? Bij CVfixer zie je het verbeterde CV gratis en betaal je pas vanaf €7,95 als het je bevalt.